Từ trường

Từ trường là trường mô tả tương tác từ. chuyển động hoặc tạo từ trường. Hạt mang điện q, chuyển động với v trong trường B, chịu $\overrightarrow{F}=q\overrightarrow{v}\times \overrightarrow{B}$. là tesla.

Lĩnh vực: Cơ học, nhiệt, điện từ và lượng tử

Định nghĩa trên trang này được dùng trong lĩnh vực vừa nêu. Một từ giống nhau ở môn khác có thể mang nghĩa khác.

Bài giảng dùng khái niệm này

• Từ trường và lực từVật lý 2
• Nguồn của từ trườngVật lý 2
• Sóng điện từVật lý 2

Giải thích kỹ thuật

Từ trường được tạo bởi chuyển động và . Ở đây ta xét phản ứng của hạt khi đã biết trường. Quy luật nguồn của trường được xét ở các chương tiếp theo.

$$\begin{array}{rl}{\overrightarrow{F}}_B& =q\overrightarrow{v}\times \overrightarrow{B},\\ F_B& =|q|vB\sin \varphi .\end{array}$$

φ là góc giữa hai . dương chịu lực theo , điện tích âm chịu lực ngược hướng. Không suy lực chỉ từ hướng B. Nếu có cả , tổng lực điện từ là:

$$\overrightarrow{F}=q\overrightarrow{E}+q\overrightarrow{v}\times \overrightarrow{B}.$$

Đơn vị tesla bằng N/(A·m). Một gauss bằng 10⁻⁴ tesla. Đường sức biểu diễn hướng và độ mạnh tương đối của trường, còn đo thành phần xuyên qua một mặt theo pháp tuyến.

Ví dụ

Proton có tốc độ 300 km/s tạo góc 30° với từ trường 2,0 T chịu lực có độ lớn 4,8×10⁻¹⁴ N. Với cùng và từ trường, electron chịu lực cùng độ lớn nhưng ngược chiều.

Khi nào cần dùng?

Tính lực lên hạt tải, dây dẫn và vòng dây, phân tích quỹ đạo và hoạt động của thiết bị từ.

Câu hỏi ôn lại

Có từ trường tại một điểm thì một hạt mang điện ở đó có luôn chịu không?

Xem đáp án

Không. Lực bằng không nếu hạt đứng yên hoặc song song hay ngược song song với trường. Hướng và độ lớn lực phụ thuộc cả lẫn vận tốc.

Thuật ngữ liên quan

• Lực từ lên điện tích
• Đường sức từ
• Từ thông
• Tích có hướng
• Dòng điện

Tài liệu tham khảo

Young & Freedman, University Physics with Modern Physics, ấn bản 15, chương 27, trang 878–907.