Độ dời

Độ dời là nối vị trí đầu với vị trí cuối. Trong chuyển động dọc trục x, thành phần độ dời là $\mathrm{\Delta }x=x_2-x_1$. Nó có thể dương, âm hoặc bằng không và khác quãng đường đã đi.

Lĩnh vực: Cơ học, nhiệt, điện từ và lượng tử

Định nghĩa trên trang này được dùng trong lĩnh vực vừa nêu. Một từ giống nhau ở môn khác có thể mang nghĩa khác.

Bài giảng dùng khái niệm này

• Chuyển động trên đường thẳngVật lý 1

Giải thích kỹ thuật

Chọn vị trí đầu và cuối trước khi trừ. Trong chuyển động thẳng, $\mathrm{\Delta }x$ là thành phần có dấu của độ dời, không phải độ lớn luôn dương. Quãng đường cộng độ dài các đoạn đã đi và phụ thuộc hành trình. Độ dời chỉ phụ thuộc hai đầu.

Xe đua ở $x_1=19\mathrm{m}$ lúc $t_1=1.0\mathrm{s}$ và ở $x_2=277\mathrm{m}$ lúc $t_2=4.0\mathrm{s}$ có $\mathrm{\Delta }x=258\mathrm{m}$. Khi xe tải đi ngược từ 277 m về 19 m, thành phần độ dời bằng −258 m.

Nguồn: Young & Freedman, ấn bản 15, mục 1.7, trang in 10–14; mục 2.1, trang in 34–37, công thức (2.1) và Hình 2.1–2.2.

Ví dụ

Xe ở 19 m rồi đến 277 m trên cùng trục có độ dời theo x bằng 258 m, như Hình 2.1.

Khi nào cần dùng?

Tính và phân biệt vị trí cuối với toàn bộ hành trình.

Câu hỏi ôn lại

Nếu đi rồi trở về vị trí đầu, độ dời có bằng quãng đường không?

Xem đáp án

Độ dời bằng không, còn quãng đường khác không nếu vật đã chuyển động.

Thuật ngữ liên quan

• Thành phần vector
• Vận tốc
• Tốc độ chuyển động