Giao diện
Kết luận nhân quả
Kết luận nhân quả khẳng định rằng thay đổi giá trị của một biến sẽ ảnh hưởng đến giá trị của biến khác. Chỉ quan sát các biến có liên hệ chưa đủ chứng minh tác động của việc thay đổi một biến.
Giải thích kỹ thuật
Phân biệt quan sát với can thiệp. Nếu người tham gia câu lạc bộ có điểm cao hơn, dữ liệu mô tả khác biệt giữa các nhóm. Để nói việc tham gia làm điểm tăng, cần căn cứ về tác động của thay đổi này, thay vì chỉ dựa vào khác biệt đã thấy. Những người tham gia có thể đã có nhiều kinh nghiệm hơn từ trước.
Thí nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng phân người tham gia ngẫu nhiên vào các nhóm để so sánh nhóm nhận can thiệp với nhóm đối chứng. Cách phân nhóm giúp hạn chế việc khác biệt có sẵn quyết định ai nhận can thiệp. Kết luận vẫn cần đi cùng thiết kế, cách đo và phạm vi nghiên cứu.
Ví dụ
Câu “tham gia câu lạc bộ làm điểm tăng” là kết luận nhân quả. Cần phân biệt tác động của việc tham gia với khác biệt có sẵn giữa các nhóm.
Khi nào cần dùng?
Nhận diện câu hỏi về can thiệp và đánh giá bước suy luận từ quan sát tới tác động.
Câu hỏi ôn lại
Người tham gia câu lạc bộ có điểm cao hơn có đủ chứng minh câu lạc bộ làm điểm tăng không?
Xem đáp án
Chưa. Người tham gia có thể đã có nhiều kinh nghiệm hơn trước đó.
Thuật ngữ liên quan
Tài liệu tham khảo
- Stat 20, UC Berkeley. Understanding the World with Data, mục “Types of Claims”. Các định nghĩa chuyển thể được chia sẻ theo CC BY 4.0.