Tia cận trục

Tia cận trục truyền gần trục quang và tạo góc nhỏ với trục. Trong miền này, có thể dùng gần đúng góc nhỏ theo radian để suy các phương trình tạo ảnh bậc nhất.

Lĩnh vực: Cơ học, nhiệt, điện từ và lượng tử

Định nghĩa trên trang này được dùng trong lĩnh vực vừa nêu. Một từ giống nhau ở môn khác có thể mang nghĩa khác.

Bài giảng dùng khái niệm này

• Quang hình họcVật lý 2

Giải thích kỹ thuật

Với góc nhỏ tính bằng radian:

$$\sin \theta \approx \tan \theta \approx \theta .$$

Trong phép dựng , độ võng của mặt tại điểm tới được bỏ qua so với các khoảng s, s′ và R. Nhờ thế vị trí ảnh bậc nhất không phụ thuộc điểm tia chạm gương. Khi ra ngoài miền ấy, sự phụ thuộc trở lại và cần xét quang sai.

Ví dụ

Các tia gần đỉnh cùng hội tụ gần cách đỉnh bằng nửa bán kính.

Khi nào cần dùng?

Kiểm tra điều kiện của phương trình gương, và .

Câu hỏi ôn lại

Chỉ ở gần trục nhưng tạo góc lớn với trục có đủ để gọi là cận trục không?

Xem đáp án

Không. Điều kiện gồm cả gần trục lẫn gần song song với trục.

Thuật ngữ liên quan

• Tia sáng
• Quang sai cầu
• Thấu kính mỏng

Tài liệu tham khảo

Young & Freedman, University Physics with Modern Physics, ấn bản 15, chương 34, trang 1110–1147.