Độ dịch chuyển đỏ

Độ tăng tương đối của quan sát so với bước sóng phát của cùng một đặc trưng phổ, thường ký hiệu z.

Lĩnh vực: Cơ học, nhiệt, điện từ và lượng tử

Định nghĩa trên trang này được dùng trong lĩnh vực vừa nêu. Một từ giống nhau ở môn khác có thể mang nghĩa khác.

Bài giảng dùng khái niệm này

• Vật lý hạt và vũ trụ họcVật lý 2

Giải thích kỹ thuật

Gọi λo là quan sát và λe là bước sóng phát của cùng vạch phổ.

$$1+z=\frac{{\lambda }_o}{{\lambda }_e}.$$

Định nghĩa này không tự chọn một cơ chế gây dịch chuyển. Trong mô hình vũ trụ giãn nở, tỉ số bằng tỉ số hệ số tỉ lệ ở lúc quan sát và lúc phát. Một công thức Doppler của cần được dùng trong đúng mô hình chuyển động của nó.

Ví dụ

Một vạch phổ được đo ở dài hơn giá trị của cùng chuyển mức trong hệ nghỉ có độ dịch chuyển đỏ dương.

Khi nào cần dùng?

Nối phép đo phổ với mô hình Doppler hoặc sự giãn nở vũ trụ.

Câu hỏi ôn lại

Có được luôn đặt lùi bằng z nhân tốc độ ánh sáng không?

Xem đáp án

Không. Quan hệ đó chỉ là gần đúng thích hợp ở độ dịch chuyển nhỏ trong mô hình tương ứng. Cần phân biệt Doppler tương đối tính và dịch chuyển đỏ vũ trụ.

Thuật ngữ liên quan

• Định luật Hubble
• Bức xạ nền vi sóng vũ trụ
• Thuyết tương đối hẹp

Tài liệu tham khảo

Young & Freedman, University Physics with Modern Physics, ấn bản 15, chương 44, trang 1483–1518.