Tán xạ Rayleigh

Đây là tán xạ bởi những đối tượng có kích thước nhỏ so với . Trong mô hình thích hợp, với cùng cường độ tới và điều kiện hình học, cường độ tán xạ tỉ lệ nghịch với lũy thừa bậc bốn của bước sóng.

Lĩnh vực: Cơ học, nhiệt, điện từ và lượng tử

Định nghĩa trên trang này được dùng trong lĩnh vực vừa nêu. Một từ giống nhau ở môn khác có thể mang nghĩa khác.

Bài giảng dùng khái niệm này

• Bản chất và sự truyền ánh sángVật lý 2

Giải thích kỹ thuật

$$I_{\mathrm{s}\mathrm{c}}\propto {\lambda }^{-4}.$$

tới làm trong phân tử dao động và phát bức xạ thứ cấp. Lưỡng cực dao động không phát theo chính trục dao động. Vì thế ở góc tán xạ 90 độ, ánh sáng tán xạ một lần của chùm chưa có thể hoàn toàn trong mô hình lý tưởng.

Quy luật phải so sánh cùng cường độ tới và cùng hình học. Mây, hạt lớn và tán xạ nhiều lần cần mô hình khác. Trên quãng đường dài trong không khí, phần bước sóng ngắn bị lấy khỏi chùm trực tiếp mạnh hơn, làm chùm còn lại thiên về đỏ.

Ví dụ

Các phân tử khí tán xạ ánh sáng ngắn mạnh hơn ánh sáng bước sóng dài, góp phần làm bầu trời trong có màu xanh.

Khi nào cần dùng?

Giải thích màu trời, sự đỏ hóa của chùm truyền xa và của ánh sáng tán xạ một lần.

Câu hỏi ôn lại

Tại sao không thể áp dụng riêng tỉ lệ nghịch bậc bốn để kết luận mọi đám mây đều xanh?

Xem đáp án

Giọt nước có kích thước và cơ chế tán xạ khác phân tử khí. Tán xạ nhiều lần và sự phân bố kích thước cũng ảnh hưởng màu ánh sáng ra.

Thuật ngữ liên quan

• Sóng điện từ
• Phân cực thẳng
• Cường độ bức xạ

Tài liệu tham khảo

Young & Freedman, University Physics with Modern Physics, ấn bản 15, chương 33, trang 1077–1101.