Nêm không khí

Nêm không khí là khe khí có bề dày biến thiên gần tuyến tính giữa hai mặt hơi nghiêng. Hệ vân phản xạ xác định những đường có cùng bề dày.

Lĩnh vực: Cơ học, nhiệt, điện từ và lượng tử

Định nghĩa trên trang này được dùng trong lĩnh vực vừa nêu. Một từ giống nhau ở môn khác có thể mang nghĩa khác.

Bài giảng dùng khái niệm này

• Giao thoaVật lý 2

Giải thích kỹ thuật

Với góc nêm nhỏ $\alpha$, bề dày tại khoảng x từ đỉnh là $t\approx \alpha x$. Hai phản xạ liên tiếp của nêm khí chênh bề dày ${\lambda }_0/2$.

$$\mathrm{\Delta }x\approx \frac{{\lambda }_0}{2\alpha }.$$

Với khe chứa môi trường n, thay mẫu số bằng $2n\alpha$ nếu điều kiện phản xạ vẫn có đúng một lần đổi . Khi đếm vân từ mép tiếp xúc, phải phân biệt số đường vân với số khoảng giữa các đường. Hình dạng vân bị cong còn cho biết mặt không phẳng.

Ví dụ

Một sợi tóc kê ở mép hai bản kính tạo khe nêm. Đếm vân giúp suy ra đường kính sợi tóc.

Khi nào cần dùng?

Đo bề dày nhỏ và kiểm tra độ phẳng của bề mặt.

Câu hỏi ôn lại

Tại chỗ hai bản kính chạm nhau, vân phản xạ của nêm khí là sáng hay tối?

Xem đáp án

Tối trong mô hình thông thường, vì hai tia phản xạ có đúng một lần đổi pi dù tiến về không.

Thuật ngữ liên quan

• Giao thoa ở màng mỏng
• Đổi pha khi phản xạ
• Vân tròn Newton

Tài liệu tham khảo

Young & Freedman, University Physics with Modern Physics, ấn bản 15, chương 35, trang 1159–1177.