Cân bằng bền và không bền

Cân bằng bền có xu hướng trở về khi bị lệch nhỏ, còn cân bằng không bền có xu hướng đi xa hơn sau lệch nhỏ. Với tọa độ tự do đang xét, cực tiểu gắn với cân bằng bền và cực đại với cân bằng không bền.

Lĩnh vực: Cơ học, nhiệt, điện từ và lượng tử

Định nghĩa trên trang này được dùng trong lĩnh vực vừa nêu. Một từ giống nhau ở môn khác có thể mang nghĩa khác.

Bài giảng dùng khái niệm này

• Điện tích và điện trườngVật lý 2

Giải thích kỹ thuật

Một hướng có bằng không mới chỉ là vị trí cân bằng. Để xét bền, quay lệch một góc nhỏ và xác định chiều mômen sau lệch. Với lưỡng cực trong trường đều, $U=-pE\cos \phi$. Cùng chiều trường cho nhỏ nhất −pE, còn ngược chiều cho thế năng lớn nhất +pE.

Tài liệu tham khảo: Young & Freedman, ấn bản 15, mục 7.5 và mục 21.7, trang 703–705.

Ví dụ

Lưỡng cực có mômen cùng chiều trường đều ở cân bằng bền; ngược chiều ở cân bằng không bền.

Khi nào cần dùng?

Phân biệt mômen bằng không với điều kiện ổn định khi lưỡng cực quay.

Câu hỏi ôn lại

bằng không có bảo đảm cân bằng bền không?

Xem đáp án

Không. Phải xét sự đáp ứng sau một lệch nhỏ.

Thuật ngữ liên quan

• Lưỡng cực điện
• Mômen lực
• Công & năng lượng