Biến đổi Lorentz

Phép liên hệ tọa độ không thời gian của cùng sự kiện trong hai hệ quán tính chuyển động tương đối. Cả vị trí và thời gian đều được biến đổi.

Lĩnh vực: Cơ học, nhiệt, điện từ và lượng tử

Định nghĩa trên trang này được dùng trong lĩnh vực vừa nêu. Một từ giống nhau ở môn khác có thể mang nghĩa khác.

Bài giảng dùng khái niệm này

• Thuyết tương đốiVật lý 2

Giải thích kỹ thuật

Với S′ chuyển động theo +x, hai gốc trùng tại t=t′=0, biến đổi tọa độ có dạng

$$\begin{array}{rl}{x}^{\prime }& =\gamma (x-ut)\\ t^{\prime }& =\gamma (t-ux/c^2).\end{array}$$

Các tọa độ y và z giữ nguyên. Đổi chiều phép chuyển bằng cách đổi dấu tương đối và hoán đổi dấu phẩy. vị trí phải được chia cho thời gian của đúng hệ để suy biến đổi vận tốc.

Ví dụ

Hai sự kiện ở hai đầu tàu có thể cùng thời gian trong hệ tàu nhưng khác thời gian trong hệ sân ga.

Khi nào cần dùng?

Đổi tọa độ sự kiện hoặc vật mà vẫn giữ tốc độ ánh sáng bất biến.

Câu hỏi ôn lại

Có thể dùng thời gian của sự kiện này và vị trí của sự kiện khác làm một bộ tọa độ không?

Xem đáp án

Không. Mỗi bộ tọa độ phải thuộc cùng một sự kiện.

Thuật ngữ liên quan

• Hệ số Lorentz
• Sự kiện trong không thời gian
• Tính tương đối của đồng thời

Tài liệu tham khảo

Young & Freedman, University Physics with Modern Physics, ấn bản 15, chương 37, trang 1217–1244.