Tính tương đối của đồng thời

Hai sự kiện ở những vị trí khác nhau có thể đồng thời trong một hệ quán tính nhưng không đồng thời trong hệ chuyển động đối với nó.

Lĩnh vực: Cơ học, nhiệt, điện từ và lượng tử

Định nghĩa trên trang này được dùng trong lĩnh vực vừa nêu. Một từ giống nhau ở môn khác có thể mang nghĩa khác.

Bài giảng dùng khái niệm này

• Thuyết tương đốiVật lý 2

Giải thích kỹ thuật

Xét S′ chuyển động theo +x với tốc độ u đối với S. Hai sự kiện đồng thời trong S có hiệu thời gian trong S′ phụ thuộc hiệu vị trí.

$$\mathrm{\Delta }{t}^{\prime }=-\gamma u\mathrm{\Delta }x/c^2.$$

Nếu hiệu vị trí cũng bằng không, hai sự kiện vẫn đồng thời trong mọi hệ. Việc hai tín hiệu đến mắt cùng lúc chưa đủ kết luận hai sự kiện phát ở xa đồng thời.

Ví dụ

Hai tia sét đồng thời trong hệ sân ga không nhất thiết đồng thời trong hệ tàu.

Khi nào cần dùng?

Phân biệt phép đo đồng thời, và thời điểm tín hiệu đến mắt.

Câu hỏi ôn lại

Tính tương đối của đồng thời có cho phép đảo quan hệ nhân quả không?

Xem đáp án

Không. Các sự kiện có thể liên hệ nhân quả bằng tín hiệu không vượt c giữ thứ tự thời gian trong mọi hệ quán tính.

Thuật ngữ liên quan

• Sự kiện trong không thời gian
• Biến đổi Lorentz
• Co chiều dài Lorentz

Tài liệu tham khảo

Young & Freedman, University Physics with Modern Physics, ấn bản 15, chương 37, trang 1217–1244.