Khối phổ

Khối phổ phân biệt hạt theo tỉ số khối lượng và độ lớn nhờ chuyển động trong hoặc . Trong cấu hình gồm rồi trường phân tích vuông góc, bán kính quỹ đạo tỉ lệ m/|q| khi tốc độ và trường giữ nguyên.

Lĩnh vực: Cơ học, nhiệt, điện từ và lượng tử

Định nghĩa trên trang này được dùng trong lĩnh vực vừa nêu. Một từ giống nhau ở môn khác có thể mang nghĩa khác.

Bài giảng dùng khái niệm này

• Từ trường và lực từVật lý 2

Giải thích kỹ thuật

Một cấu hình khối phổ dùng với trường E, B rồi trường phân tích B′ vuông góc chùm hạt. Với hạt không tương đối tính:

$$\begin{array}{rl}v& =E/B,\\ R& =\frac{mv}{|q|B^{\prime }},\\ \frac{m}{|q|}& =\frac{B{B}^{\prime }R}{E}.\end{array}$$

Độ lệch trên bộ thu cho bán kính, từ đó suy m/|q|. Nếu đã biết, suy được khối lượng. Khi hạt đi qua nửa vòng tròn, khoảng cách giữa điểm vào và điểm tới bộ thu liên hệ với đường kính 2R. Không đồng nhất khoảng cách bộ thu với bán kính nếu hình học khác.

Ví dụ

Hai có cùng và được chọn cùng tốc độ đi theo các bán kính khác nhau trong cùng trường phân tích. Đồng vị nặng hơn có bán kính lớn hơn.

Khi nào cần dùng?

Giải thích phép phân biệt và suy khối vị trí chùm hạt trên bộ thu.

Câu hỏi ôn lại

Bán kính lớn hơn có luôn chứng tỏ hạt nặng hơn không?

Xem đáp án

Chỉ khi độ lớn , tốc độ và phân tích được giữ như nhau. Nếu một trong các đại lượng ấy đổi, bán kính còn phụ thuộc sự thay đổi đó.

Thuật ngữ liên quan

• Bộ chọn vận tốc
• Chuyển động hạt trong từ trường
• Điện tích

Tài liệu tham khảo

Young & Freedman, University Physics with Modern Physics, ấn bản 15, chương 27, trang 878–907.